Η Στρατηγική Τοπικής Ανάπτυξης της Επαρχίας Λεμεσού, μέσω της Προτεραιότητας 4 του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Θάλασσα» 2014-2020, συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και την Κυπριακή Δημοκρατία και αφορά στην αύξηση της απασχόλησης και της εδαφικής συνοχής. Στόχος της προτεραιότητας είναι η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ένταξης. Ακόμα, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η αύξηση της απασχολησιμότητας και της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, κυρίως στις παράκτιες κοινότητες που εξαρτώνται από την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, συμπεριλαμβανομένης της διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων στο πλαίσιο πλείστων τομέων της θαλάσσιας οικονομίας.
Στρατηγικοί στόχοι
Οι στόχοι της Στρατηγικής Τοπικής Ανάπτυξης Λεμεσού είναι:
- Να βοηθήσει την περιοχή παρέμβασης στη μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον, ώστε να αναδειχθεί η αυθεντικότητα και ο χαρακτήρας της Επαρχίας Λεμεσού ως μιας ιστορικά αλιευτικής περιοχής και με τη σειρά της η προβολή της αυτή να προωθήσει την εδαφική συνοχή, την κοινωνική ευημερία και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής παρέμβασης.
- Να προωθήσει τη διασύνδεση της θαλάσσιας αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας με τη μεταποίηση και τον αλιευτικό τουρισμό, με τρόπο που να είναι προσαρμοσμένη στα υφιστάμενα ή σε εν δυνάμει περιουσιακά στοιχεία των περιοχών αυτών. Θα λαμβάνει, επίσης, υπόψη την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη διατήρηση της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, την προώθηση της απασχόλησης, την ενίσχυση της καινοτομίας, των συνεργειών και της δια βίου εκπαίδευσης.
- Να δώσει έμφαση στην παράλληλη ανάπτυξη περισσότερων παραγωγικών ή μη κλάδων και δραστηριοτήτων, όπως για παράδειγμα, ο αλιευτικός τουρισμός, οι παραδοσιακές αλιευτικές δραστηριότητες, η παραγωγή και η προβολή των τοπικών αλιευτικών προϊόντων και οι αλιευτικές πολιτιστικές δραστηριότητες.
Περιοχή παρέμβασης
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του 2011, σχεδόν ο μισός πληθυσμός της Επαρχίας Λεμεσού (48,2%) κατοικεί στις αλιευτικές της περιοχές. Η περιοχή ευθύνης της Τοπικής Ομάδας Δράσης καλύπτει μια έκταση 255.64 τετραγωνικών χιλιομέτρων, στην οποία κατοικούν περίπου 113.000 άτομα, με πυκνότητα κατοίκησης που ανέρχεται, περίπου, σε 444,16 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η περιοχή παρέμβασης διαθέτει φυσικό περιβάλλον με διευρυμένη βιοποικιλότητα. Μέσα σε αυτό ξεχωρίζουν η περιοχή Ακρωτηρίου, στην οποία φιλοξενούνται πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως επίσης και εκτάσεις που περιλαμβάνονται στο Δίκτυο Natura 2000 ή προστατεύονται από τη συνθήκη Ramsar.
Η περιοχή της Αρχαίας Αμαθούντας στην κοινότητα του Αγίου Τύχωνα αποτελεί Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή. Εκεί έχει κατασκευαστεί ο πρώτος τεχνητός ύφαλος στην Κύπρο, ενώ το βυθισμένο αρχαίο λιμάνι αποτελεί ιστορικό μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς. Ειδικότερα όσον αφορά τον αλιευτικό τομέα, σύμφωνα με στοιχεία του 2015, στην περιοχή παρέμβασης εντοπίζονται δύο αλιευτικά καταφύγια, στα οποία ελλιμενίζονται περίπου 65 σκάφη παράκτιας αλιείας. Ακόμα, στην περιοχή παρέμβασης ελλιμενίζονται οκτώ πολυδύναμα σκάφη, δύο τράτες χωρικών και πέντε διεθνών υδάτων. Εκεί εδρεύουν πολλές επιχειρήσεις άρρηκτα συνδεδεμένες με τα αλιευτικά προϊόντα και τις υπηρεσίες του αλιευτικού κλάδου, όπως ψαροταβέρνες, ψαραγορές, μεταποιητικές μονάδες αλιευτικών προϊόντων και ιχθυοκαλλιέργειες γλυκών και αλμυρών υδάτων.
Βάσει της πρόσκλησης για την υποβολή της Στρατηγικής Τοπικής Ανάπτυξης με την Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων της Επαρχίας Λεμεσού, οι αλιευτικές περιοχές ήταν έξι: Ο Δήμος Λεμεσού, το Ακρωτήρι, η Μονή, το Πεντάκωμο, το Πισσούρι και το Φοινί. Μέσα όμως από τη Στρατηγική Τοπικής Ανάπτυξης καταγράφηκαν και άλλες περιοχές με αξιόλογους ανθρωπογενείς, φυσικούς και οικονομικούς πόρους, που συντελούν στη βιώσιμη αλιευτική ανάπτυξή τους. Αυτές είναι: Ο Δήμος Γερμασόγειας, ο Άγιος Τύχωνας, η Αυδήμου, η Επισκοπή, το Μοναγρούλι και η Τριμίκλινη, που προτάθηκαν και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος τον Ιούνιο του 2017.
Ενδεικτικές δράσεις
Ορισμένες από τις δράσεις που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος είναι οι εξής:
- Ιδρύσεις, επεκτάσεις και εκσυγχρονισμός χώρων εστίασης και αναψυχής στον τομέα της αλιείας
- Ενίσχυση της εμπορίας και της μεταποίησης των αλιευτικών προϊόντων
- Βασικές υποδομές αλιευτικών περιοχών (αναπλάσεις/αναβαθμίσεις παραλιακών μετώπων)
- Σχέδιο χορηγιών αλιευτικού τουρισμού
-Κατάρτιση απασχολουμένων στον αλιευτικό κλάδο σε θέματα διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων τους και βελτίωσης των επαγγελματικών τους δεξιοτήτων
- Εκπαίδευση για απόκτηση πιστοποιητικού κυβερνήτη ακτοπλοϊκού σκάφους
- Διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων με θέμα τη θάλασσα και την αλιεία
- Δραστηριότητες συνεργασίας διακρατικού και διατοπικού χαρακτήρα
Σημειώνεται ότι οι τρεις πρώτες δράσεις αναμένεται να προκηρυχτούν στα μέσα περίπου του 2018.
Οι δικαιούχοι
Δικαιούχοι του συγκεκριμένου προγράμματος, όσον αφορά τα έργα δημοσίου συμφέροντος, είναι τα μέλη της Αναπτυξιακής Εταιρείας Επαρχίας Λεμεσού καθώς και οι επιχειρήσεις που συνδέονται με τον αλιευτικό κλάδο και εδρεύουν σε αυτές. Ακόμη, τους δικαιούχους των υπολοίπων δράσεων του προγράμματος αποτελούν οι αλιείς (επαγγελματίες Α και Β κατηγορίας), ιδιοκτήτες πολυδύναμων αλιευτικών σκαφών, υδατοκαλλιεργητές, μεταποιητές, συλλογικές οργανώσεις και ιδιωτικοί φορείς με συγκεκριμένες διαφοροποιήσεις κατά τη δημοσιοποίηση των εκάστοτε σχεδίων.
Πληροφορίες: Οι δικαιούχοι μπορούν να ενημερώνονται κυρίως από τις ιστοσελίδες της Αναπτυξιακής Εταιρείας Επαρχίας Λεμεσού (http://www.anelem.com) και του Τμήματος Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών (http://www.moa.gov.cy/moa/dfmr/dfmr.nsf).
