Η μετεγκατάσταση στην Κύπρο απαιτεί ξεχωριστή αξιολόγηση της φορολογικής κατοικίας, του καθεστώτος μετανάστευσης, του δικαιώματος εργασίας, της απασχόλησης, των αποδοχών, της μισθοδοσίας και της εταιρικής ουσίας.
Κριτήρια φορολογικής κατοικίας
Η Κύπρος εφαρμόζει δύο κριτήρια φορολογικής κατοικίας.
Κανόνας των 183 ημερών: Ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Κύπρου εάν παραμείνει στην Κύπρο για περισσότερες από 183 ημέρες κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους. Η ημέρα άφιξης γενικά υπολογίζεται ως ημέρα παραμονής στην Κύπρο, ενώ η ημέρα αναχώρησης ως ημέρα εκτός Κύπρου.
Κανόνας των 60 ημερών: Ένα φυσικό πρόσωπο πρέπει:
• να παραμένει στην Κύπρο για τουλάχιστον 60 ημέρες,
• να μην παραμένει για περισσότερες από 183 ημέρες σε οποιαδήποτε άλλη χώρα,
• να ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα ή να εργάζεται στην Κύπρο ή να κατέχει θέση σε εταιρεία φορολογικό κάτοικο Κύπρου, και
• να διατηρεί μόνιμη κατοικία στην Κύπρο, ιδιόκτητη ή μισθωμένη.
Εάν η σχετική επιχειρηματική ή επαγγελματική δραστηριότητα στην Κύπρο τερματιστεί κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους, το φυσικό πρόσωπο ενδέχεται να παύσει να πληροί τις προϋποθέσεις του κανόνα των 60 ημερών.
Από το 2026, η Κύπρος δεν απαιτεί πλέον από ένα φυσικό πρόσωπο να μην είναι φορολογικός κάτοικος άλλης χώρας προκειμένου να πληροί τον κανόνα των 60 ημερών. Αυτό δεν αποκλείει τη διπλή φορολογική κατοικία. Σε περίπτωση που προκύψει διπλή φορολογική κατοικία, θα πρέπει να εξετάζονται η εφαρμοζόμενη Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας και οι σχετικοί κανόνες επίλυσης της φορολογικής κατοικίας (tie-breaker rules). Η αξιολόγηση θα πρέπει επίσης να καλύπτει την εργασία, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τη μόνιμη κατοικία.
Φορολογική και μεταναστευτική κατοικία
Η φορολογική κατοικία και η μεταναστευτική κατοικία αποτελούν ξεχωριστά ζητήματα. Η άδεια διαμονής δεν δημιουργεί από μόνη της φορολογική κατοικία στην Κύπρο, ενώ η φορολογική κατοικία δεν προϋποθέτει συγκεκριμένο καθεστώς μόνιμης διαμονής από μεταναστευτικής άποψης.
Επομένως, μια μετεγκατάσταση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη:
• τη φορολογική κατοικία,
• την κατηγορία μετανάστευσης,
• το δικαίωμα εργασίας,
• την εργοδοτούσα οντότητα,
• τις αποδοχές και τις ρυθμίσεις πληρωμής,
• τη μισθοδοσία και τις κοινωνικές ασφαλίσεις,
• πιθανές επιπτώσεις σε σχέση με τον εταιρικό φόρο και την εταιρική ουσία.
Καθεστώς μη κατοίκου (non-domicile)
Ένας φορολογικός κάτοικος Κύπρου μπορεί να έχει καθεστώς μη κατοίκου (non-domiciled) για σκοπούς Ειδικής Αμυντικής Εισφοράς (ΕΑΕ).
Ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται γενικά ότι έχει domicile στην Κύπρο μετά από τουλάχιστον 17 από τα προηγούμενα 20 έτη ως φορολογικός κάτοικος Κύπρου. Οι φορολογικοί κάτοικοι με καθεστώς non-domicile απαλλάσσονται γενικά από την ΕΑΕ επί μερισμάτων και τόκων. Η ΕΑΕ επί εισοδήματος από ενοίκια καταργήθηκε από το 2026, αν και ενδέχεται να εξακολουθεί να επιβάλλεται φόρος εισοδήματος. Για τους domiciled φορολογικούς κατοίκους επιβάλλεται ΕΑΕ 5% επί μερισμάτων από κέρδη που προκύπτουν από το 2026 και μετά.
Το καθεστώς non-domicile δεν εφαρμόζεται αυτόματα και θα πρέπει να ζητηθεί και να τεκμηριωθεί.
Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων
Οι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου φορολογούνται επί του παγκόσμιου εισοδήματός τους με τους ακόλουθους συντελεστές για το 2026:
Φορολογητέο εισόδημα Συντελεστής
€0–€22.000 0%
€22.001–€32.000 20%
€32.001–€42.000 25%
€42.001–€72.000 30%
Πάνω από €72.000 35%
Το αφορολόγητο όριο αυξήθηκε από €19.500 σε €22.000 το 2026.
Οι επιλέξιμοι νεοεισερχόμενοι που ξεκινούν την πρώτη τους εργασία στην Κύπρο ενδέχεται να δικαιούνται:
• 50% απαλλαγή για 17 χρόνια, εάν το ετήσιο εισόδημά τους υπερβαίνει τις €55.000,
• 20% απαλλαγή, με ανώτατο ποσό €8.550, για άλλους επιλέξιμους νεοεισερχόμενους,
• 25% απαλλαγή «brain gain», με ανώτατο ποσό €25.000, για επιλέξιμα φυσικά πρόσωπα με εισόδημα άνω των €30.000 που ξεκινούν εργασία μεταξύ 2025 και 2030.
Η επιλεξιμότητα εξαρτάται από το ιστορικό απασχόλησης, το εισόδημα και τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις.
Άδειες διαμονής και εργασίας
Οι υπήκοοι της ΕΕ/ EEA γενικά δεν χρειάζονται άδεια εργασίας για υπηκόους τρίτων χωρών. Για τους υπηκόους τρίτων χωρών, το δικαίωμα εργασίας εξαρτάται από τη σχετική κατηγορία μετανάστευσης και απασχόλησης.
Μια βασική οδός για υψηλά καταρτισμένους υπηκόους τρίτων χωρών είναι η εργοδότηση από Εταιρεία Ξένων Συμφερόντων (Company of Foreign Interests) εγγεγραμμένη στο Business Support Center (BSC).
Η επιλεξιμότητα μπορεί να προκύπτει μέσω:
• ποσοστού άνω του 50% ξένης ιδιοκτησίας,
• ορισμένων περιπτώσεων μειοψηφικής ξένης συμμετοχής, ή
• καθεστώτος που πληροί τα κριτήρια για καινοτομία/έρευνα και ανάπτυξη.
Μια επιλέξιμη εταιρεία θα πρέπει γενικά να αποδεικνύει αρχική επένδυση τουλάχιστον €200.000. Η επένδυση μπορεί να τεκμηριώνεται μέσω επιλέξιμης κατάθεσης σε εταιρικό τραπεζικό λογαριασμό στην Κύπρο, αγοράς επαγγελματικών υποστατικών ή επιχειρηματικού εξοπλισμού, με την επιφύλαξη των σχετικών χρονικών και αποδεικτικών απαιτήσεων.
Η εγγραφή στο BSC μπορεί να απαιτεί:
• εταιρικά και καταστατικά έγγραφα,
• στοιχεία ιδιοκτησίας και πραγματικών δικαιούχων (UBO),
• αποδεικτικά στοιχεία της απαιτούμενης επένδυσης,
• έγγραφα σχετικά με τα υποστατικά,
• ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις για υφιστάμενες εταιρείες, και
• άλλα απαιτούμενα έγγραφα.
Η εταιρεία πρέπει επίσης να πληροί τις ισχύουσες απαιτήσεις για φορολογία, κοινωνικές ασφαλίσεις και εγγραφή εργοδότη.
Υψηλά αμειβόμενοι υπήκοοι τρίτων χωρών
Μια Εταιρεία Ξένων Συμφερόντων μπορεί να εργοδοτεί υψηλά αμειβόμενους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι:
• λαμβάνουν τουλάχιστον €2.500 μεικτά τον μήνα,
• διαθέτουν σχετικό ακαδημαϊκό προσόν ή τουλάχιστον δύο χρόνια σχετικής εμπειρίας, και
• διαθέτουν σύμβαση εργασίας διάρκειας τουλάχιστον δύο ετών.
Το όριο των €2.500 για σκοπούς μετανάστευσης/εργοδότησης είναι διαφορετικό από το όριο των €55.000 που απαιτείται για την απαλλαγή 50% από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Μέλη της οικογένειας
Ανάλογα με την κατηγορία μετανάστευσης, οι σύζυγοι και τα παιδιά μπορεί να δικαιούνται άδειες διαμονής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρόσβαση στην αγορά εργασίας της Κύπρου. Το καθεστώς τους θα πρέπει να αξιολογείται σε συνδυασμό με την οδό μετανάστευσης του κύριου αιτούντος.
Δομή της μετεγκατάστασης
Οι εταιρείες που μετεγκαθιστούν ιδιοκτήτες, στελέχη ή εργαζομένους θα πρέπει να ευθυγραμμίζουν την εταιρική ουσία, την εγγραφή στη μισθοδοσία και τον χρόνο απόκτησης της φορολογικής κατοικίας πριν από την άφιξη, καθώς ο υπολογισμός των ημερών παραμονής, η συνέχεια της απασχόλησης και η κατηγορία της άδειας επηρεάζουν άμεσα το εφαρμοζόμενο φορολογικό καθεστώς.
Στην πράξη, οι πιο αποτελεσματικές δομές μετεγκατάστασης δεν βασίζονται σε ένα μόνο φορολογικό κίνητρο ή σε μία συγκεκριμένη οδό μετανάστευσης. Σχεδιάζονται λαμβάνοντας υπόψη συνολικά την κατοικία, την απασχόληση, το εισόδημα και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες του ατόμου, ώστε η δομή να παραμένει λειτουργική τόσο από φορολογικής όσο και από κανονιστικής άποψης.
Το βασικό είναι να διασφαλίζεται ότι η δομή αντανακλά τις πραγματικές προσωπικές και οικονομικές συνθήκες του ατόμου και υποστηρίζεται από την κατάλληλη τεκμηρίωση.
Της Iryna Voievodina, partner at Interlegal, head of corporate practice
Kateryna Havryliuk, lawyer at Interlegal
