της
Θέας Πιερίδου
Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο
Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Στην Ευρώπη η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως κατοχυρώνεται στo άρθρο 2 των Συνθηκών. Η ΕΕ είναι πρωτοπόρος στην αντιμετώπιση των διακρίσεων λόγω φύλου και η Ευρώπη είναι ο κατεξοχήν χώρος που προσφέρει στις γυναίκες το μεγαλύτερο βαθμό ασφάλειας και ισότητας παγκοσμίως.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) υπήρξε πάντα πολύ δραστήριο για την επίτευξη της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, και διαθέτει μόνιμη επιτροπή που ασχολείται με τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων. Επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει συχνά εκθέσεις πρωτοβουλίας σχετικά με θέματα φύλου, ζητώντας να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την ενίσχυση της ισότητας των φύλων.
Τα τελευταία χρόνια, το ΕΚ θέσπισε σημαντικές νομοθεσίες υπέρ των γυναικών και της ισότητας των φύλων.
Νομοθεσία για την εκπροσώπηση των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια
Σύμφωνα με την οδηγία του 2022, όλες οι μεγάλες, εισηγμένες στα χρηματιστήρια εταιρείες της ΕΕ θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να αυξηθεί η παρουσία των γυναικών στα ανώτατα κλιμάκιά τους. Στόχος της οδηγίας είναι να καθιερωθούν διαφανείς διαδικασίες πρόσληψης στις εταιρείες, έτσι ώστε τουλάχιστον το 40% των θέσεων μη εκτελεστικών διοικητικών στελεχών ή το 33% του συνόλου των θέσεων διοικητικών στελεχών να καλύπτονται από γυναίκες έως τον Ιούλιο του 2026.
Νομοθεσία για μισθολογική διαφάνεια
Οι γυναίκες στην ΕΕ αμείβονται κατά μέσο όρο 11% λιγότερο σε σχέση με τους άνδρες για την ίδια εργασία (στην Κύπρο το ποσοστό είναι 11.8%). Σύμφωνα με τους κανόνες που ενέκριναν οι ευρωβουλευτές το 2023, είναι υποχρεωτική η δημοσιοποίηση στοιχείων από τις μεγάλες εταιρίες στην ΕΕ, ώστε να διευκολύνονται οι συγκρίσεις και να αποκαλύπτονται τυχόν μισθολογικές διαφορές ανάμεσα στα φύλα. Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα όταν το μισθολογικό χάσμα υπερβαίνει το 5%. Η οδηγία πρέπει να εφαρμοστεί στα κράτη μέλη μέχρι τον Ιούνιο του 2026.
Βία κατά των γυναικών: ευρωπαϊκή νομοθεσία για πρώτη φορά
Πρόκειται για ιστορικό βήμα που ενισχύει τα δικαιώματα των γυναικών. Η οδηγία του 2024 για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας, υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν αυστηρότερους νόμους κατά της βίας στο διαδίκτυο, να παρέχουν καλύτερη βοήθεια στα θύματα και να λάβουν μέτρα για την πρόληψη των βιασμών και την ενίσχυση της κατανόησης της έννοιας της συναίνεσης. Οι νέοι κανόνες επίσης ορίζουν τον ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων και τον αναγκαστικό γάμο ως εγκλήματα βάσει ευρωπαϊκού δικαίου. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους τρία χρόνια για να ενσωματώσουν τους νέους κανόνες στο εθνικό τους δίκαιο.
Τον Φεβρουάριο του 2026, Ευρωβουλευτές των Επιτροπών Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) και Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM) κάλεσαν όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νομοθεσία της ΕΕ που να θεσπίζει έναν κοινό ορισμό του βιασμού, βασισμένο στην έννοια της ελεύθερης, ενημερωμένης και ανακλητής συγκατάθεσης. Τέτοια νομοθεσία θα πρέπει να συμπληρώνει την οδηγία του 2024 για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της εξ οικείων βίας.
Δικαίωμα στην άμβλωση
Σε ψήφισμα του 2024, οι ευρωβουλευτές επανέλαβαν την έκκλησή τους να κατοχυρωθεί το δικαίωμα στην άμβλωση στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Έπειτα από την επιτυχημένη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών “My voice, my choice: for safe and accessible abortion”, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε την υποστήριξή του με ψήφισμα τον Δεκέμβριο του 2025, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βελτιώσει την πρόσβαση σε περίθαλψη άμβλωσης στην Ευρώπη, μέσω ενός εθελοντικού χρηματοδοτικού μηχανισμού αλληλεγγύης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εργάζεται άοκνα για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των γυναικών και η προστασία αυτών των δικαιωμάτων είναι ύψηστης σημασίας. Στην ΕΕ, επιθυμούμε την επίτευξη ισότητας για τα κορίτσια και για τις γυναίκες σε όλες τις πτυχές της ζωής τους: πρόσβαση στην εκπαίδευση, πρόσβαση σε ηγετικές θέσεις στα συμβούλια των εταιρειών και στην πολιτική ζωή, προστασία από τη βία και ίση αμοιβή για ίση εργασία.
