Πριν από την καλοκαιρινή περίοδο, εκτιμά ότι θα είναι σε θέση να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο και ολιστικό Σχέδιο Δράσης για την πρόληψη, την παρακολούθηση, τον έλεγχο αλλά και την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης της θάλασσας ο νέος Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Δρ. Θεόδουλος Μεσημέρης.
Μιλώντας στην «Επιχειρηματική Λεμεσό», ο Δρ. Μεσημέρης ξεκαθάρισε ότι στόχος είναι να υπάρξει επιτέλους ένας σαφής μηχανισμός συντονισμού, με ξεκάθαρες αρμοδιότητες και χρονοδιαγράμματα, ώστε κάθε εμπλεκόμενη υπηρεσία να γνωρίζει τι πρέπει να πράξει, τόσο προληπτικά όσο και σε περίπτωση κρίσης.
Η αφετηρία για τη νέα αυτή προσπάθεια τοποθετείται τον Ιανουάριο του 2024, όταν το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε απόφαση να συντονίσει σε κεντρικό επίπεδο το ζήτημα της πρόληψης και της αντιμετώπισης περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης. Όπως ανέφερε ο Δρ. Μεσημέρης, τότε είχε αναπτυχθεί έντονος προβληματισμός για το ποιος θα μπορούσε να αναλάβει τον ρόλο του συντονιστή, αλλά και ποιες υπηρεσίες και ποιοι θεσμικοί φορείς θα μπορούσαν να στηρίξουν ουσιαστικά αυτόν τον κρίσιμο στόχο.
Τελικά, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε ο συντονισμός να ανατεθεί στον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, με τη στήριξη ομάδας εκπροσώπων από συναρμόδια υπουργεία και υπηρεσίες που, ούτως ή άλλως, έχουν θεσμικές υποχρεώσεις σε θέματα περιβάλλοντος, ελέγχου και επιβολής της νομοθεσίας. «Ήταν κάτι πρωτόγνωρο για το Υφυπουργείο Ναυτιλίας», επισήμανε ο Δρ. Μεσημέρης, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις – και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις χερσαίες πηγές ρύπανσης – δεν υπήρχε η απαιτούμενη τεχνογνωσία.
Ο προηγούμενος Γενικός Διευθυντής είχε πραγματοποιήσει κάποια πρώτα βήματα, συγκαλώντας σε αρκετές περιπτώσεις την Τεχνική Επιτροπή που συστάθηκε. Ωστόσο, με την ανάληψη των καθηκόντων του από τον Δρ. Θεόδουλο Μεσημέρη, ο οποίος κουβαλά σημαντική εμπειρία και τεχνογνωσία από τη θητεία του στο Τμήμα Περιβάλλοντος, οι προσδοκίες ανέβηκαν αισθητά. «Ο φόρτος και η ευθύνη είναι πλέον μεγαλύτερα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι έχει ήδη ξεκινήσει έναν εκτενή κύκλο επαφών.
Στο πλαίσιο αυτό, ο νέος Γενικός Διευθυντής είχε ήδη συνάντηση με τον Πολιτικό Διοικητή των Βρετανικών Βάσεων Ακρωτηρίου, κ. Γιώργο Κιτέο, καθώς – όπως εξήγησε – οι Βρετανικές Βάσεις έχουν επιτελέσει σημαντικό έργο στο συγκεκριμένο πεδίο. Παράλληλα, προγραμματίζει παγκύπριο κύκλο επαφών με δημάρχους περιοχών που αντιμετώπισαν ή αντιμετωπίζουν ζητήματα ρύπανσης, όπως η Αγία Νάπα, το Παραλίμνι και η Πάφος και βεβαίως η ευρύτερη Λεμεσός, πριν ακούσει αναλυτικά και τις απόψεις των μελών της Επιτροπής.
Το χρονοδιάγραμμα είναι σαφές: πριν από το καλοκαίρι θα πρέπει να έχει ετοιμαστεί ένα Σχέδιο Δράσης, προϊόν συλλογικής δουλειάς, το οποίο θα παρουσιαστεί εισήγηση στην Υφυπουργό Ναυτιλίας, κα. Μαρίνα Χατζημανώλη, με στόχο να τεθεί ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου για έγκριση. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις, σαφείς αρμοδιότητες και χρονοδιαγράμματα, καλύπτοντας όλο το φάσμα: από την πρόληψη και την παρακολούθηση, μέχρι τον έλεγχο και τον χειρισμό ενός περιστατικού ρύπανσης όταν αυτό προκύψει.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της παρακολούθησης των υδάτων κολύμβησης. Όπως αποκαλύπτει ο Δρ. Μεσημέρης, πρόθεσή του είναι να πυκνώσουν οι δειγματοληψίες, ώστε αντί για μία φορά κάθε δεκαπέντε ημέρες – όπως προβλέπεται σήμερα – να πραγματοποιούνται εβδομαδιαία. Παράλληλα, στον σχεδιασμό εντάσσεται και η αξιοποίηση της τεχνολογίας, με τη χρήση drones σε συνεργασία με την ΕΜΣΑ, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Υποστήριξης και Παρακολούθησης Περιβαλλοντικών Παραμέτρων, τα οποία θα μπορούν να εντοπίζουν υπερφόρτωση της θάλασσας ή κηλίδες ρύπανσης.
Σημαντικός πυλώνας του σχεδίου είναι και η ενίσχυση των ελέγχων, ιδιαίτερα στη Λεμεσό όπου εντοπίζονται ζητήματα που απαιτούν προσοχή, είτε σε υποδομές όπως αγωγοί όμβριων υδάτων που καταλήγουν στη θάλασσα (π.χ. αδειοδοτημένες διοχετεύσεις νερού από υπόγεια ψηλών κτιρίων) και χρήζουν διερεύνησης, είτε ακόμη και στην περιοχή της Αλυκής Ακρωτηρίου. Αλλά αντίστοιχα και στα σκάφη, καθώς – όπως τονίζει – σε περιοχές όπως το Παραλίμνι και η Αγία Νάπα παρατηρούνται παρανομίες με απόρριψη λυμάτων, γεγονός εξαιρετικά σοβαρό για τουριστικές περιοχές.
Ο Δρ. Μεσημέρης ξεκαθαρίζει ότι το νέο σχήμα δεν θα αλλάξει καμία υφιστάμενη θεσμική αρμοδιότητα. «Πρόκειται για έναν συντονιστικό – και όχι εκτελεστικό – μηχανισμό, με στόχο την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, τον περιορισμό της παρανομίας και τη βεβαιότητα ότι, αν προκύψει πρόβλημα, όλοι θα γνωρίζουν με σαφήνεια τι πρέπει να κάνουν», κατέληξε.
