Ο ρόλος του ΕΒΕΛ στην προώθηση του Τεχνολογικού Πάρκου στο Πεντάκωμο

Η ιδέα προωθήθηκε από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λεμεσού (ΕΒΕΛ) από το 1999, ως ένα έργο που θα συνέβαλλε σημαντικά στην προώθηση των πολλά υποσχόμενων τομέων της έρευνας και της καινοτομίας. Έκτοτε, πραγματοποιήθηκαν επαφές με επιτυχημένα Τεχνολογικά Πάρκα άλλων χωρών, όπως το Sophia Antipolis στη Νίκαια της Γαλλίας και το Haifa Park, ενώ έγιναν και οι πρώτες επαφές με την Κυπριακή Κυβέρνηση, με στόχο να εξεταστεί σοβαρά η όλη ιδέα.

Η πρωτοβουλία αυτή είχε τύχει ευρείας δημοσιότητας στον Τύπο της εποχής, με χαρακτηριστικούς τίτλους όπως «Τεχνολογικό Πάρκο προωθεί το Επιμελητήριο της Λεμεσού» και «Τροχοδρομείται η δημιουργία Τεχνολογικού Πάρκου στη Λεμεσό». Κατά τη διάρκεια της Προεδρίας του αείμνηστου Τάσσου Παπαδόπουλου, το θέμα προωθήθηκε από τον τότε Υπουργό Ενέργειας, Τουρισμού, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Γιώργο Λιλλήκα. Εκπονήθηκε λεπτομερής μελέτη για την αξιοποίηση αριθμού δυνητικά κατάλληλων περιοχών σε ολόκληρη την Κύπρο για τη δημιουργία του Τεχνολογικού Πάρκου (ΕΤΠ). Από την επιστημονική αυτή αξιολόγηση, το Πεντάκωμο αναδείχθηκε ως η καταλληλότερη τοποθεσία, επιλογή η οποία υιοθετήθηκε και από την τότε Κυβέρνηση.

Παρά το γεγονός ότι το θέμα τέθηκε επανειλημμένα όχι μόνο από το ΕΒΕΛ, αλλά και από Βουλευτές, ιδιαίτερα από μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εμπορίου και Βιομηχανίας, στην ουσία δεν υπήρξαν για μεγάλο χρονικό διάστημα ουσιαστικές εξελίξεις, παρά το γεγονός ότι είχαν γίνει απαλλοτριώσεις γης και για τις ανάγκες του έργου. Μάλιστα, λόγω της παρατεταμένης αυτής στασιμότητας, ιδιοκτήτες τεμαχίων που είχαν απαλλοτριωθεί προσέφυγαν στα δικαστήρια, ζητώντας την επιστροφή των περιουσιών τους, καθώς αυτές δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για τους σκοπούς για τους οποίους είχαν απαλλοτριωθεί.

Μετά από αρκετές καθυστερήσεις και πισωγυρίσματα, το θέμα επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο το 2015, με το ΕΒΕΛ να διαδραματίζει και πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο. Τα αρμόδια όργανα ετοίμασαν τα έγγραφα του διαγωνισμού και πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη προώθηση του έργου στην Κύπρο και στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων road shows στο Λονδίνο και στο Τελ Αβίβ. Κατά την πρώτη φάση, περισσότερες από 15 οργανώσεις εξέφρασαν ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων, όπως μας έχει αναφερθεί, γνωστοί «κολοσσοί» του τομέα, όπως η Google.

Κατά τα επόμενα χρόνια, το ΕΒΕΛ είχε επαφές με αριθμό δυνητικά ενδιαφερόμενων επενδυτών από τη Ρωσία, την Κίνα και το Ισραήλ. Κοινή συνισταμένη των απόψεών τους ήταν ότι, με βάση την πρακτική που ακολουθείται σε άλλες χώρες, ήταν αδιανόητο να αναμένεται από τον επενδυτή να εκτελέσει τις βασικές υποδομές και ότι το ίδιο το κράτος θα έπρεπε να αναλάβει αυτή την υποχρέωση.

Μετά από έντονες παρεμβάσεις και πιέσεις του ΕΒΕΛ, το 2023, για την επαναφορά του σημαντικού αυτού έργου σε τροχιά υλοποίησης, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΥΕΕΒ) προχώρησε σε δημόσια διαβούλευση με σκοπό την υποβολή εκδηλώσεων ενδιαφέροντος, η οποία πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του ΕΒΕΛ. Με την πρωτοβουλία αυτή, το ΕΒΕΛ επανέφερε δυναμικά στο προσκήνιο ένα έργο στρατηγικής σημασίας για τη Λεμεσό και την κυπριακή οικονομία, το οποίο διαχρονικά προωθεί, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου οικοσυστήματος τεχνολογίας και καινοτομίας, την προσέλκυση επενδύσεων και εταιρειών υψηλής τεχνολογίας και τη δημιουργία νέων ευκαιριών για την επιχειρηματική και οικονομική ανάπτυξη.

Το 2025, και πάλι με πρωτοβουλία του ΕΒΕΛ, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, πραγματοποιήθηκε ενημερωτική εκδήλωση με θέμα τη διαδικασία προκήρυξης διαγωνισμού για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή για την ανάπτυξη του Τεχνολογικού Πάρκου στο Πεντάκωμο. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης συμμετείχε και η PwC, στην οποία είχε ανατεθεί η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών προς υποστήριξη της Αναθέτουσας Αρχής στη διενέργεια της ανταγωνιστικής διαδικασίας για την εξεύρεση στρατηγικού επενδυτή. Η ανάθεση των υπηρεσιών έγινε στο πλαίσιο της αναθεώρησης του πακέτου κινήτρων για την προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή για την ανάπτυξη του Τεχνολογικού Πάρκου. Η εκδήλωση είχε ως στόχο την ενημέρωση της επιχειρηματικής κοινότητας και των ενδιαφερόμενων φορέων σχετικά με τη διαδικασία προσέλκυσης στρατηγικού επενδυτή, καθώς και τις προοπτικές υλοποίησης του έργου.

Η πιο πρόσφατη εξέλιξη που αφορούσε τον Διαγωνισμό για την Ανάπτυξη και Λειτουργία Επιστημονικού και Τεχνολογικού Πάρκου (ΕΤΠ), για τον οποίο η προθεσμία υποβολής των προσφορών ή των αιτήσεων συμμετοχής, έληξε στις 28 Ιανουαρίου 2026. Με το πέρασμα των χρόνων, το Επιμελητήριο συνέχισε να στηρίζει ενεργά την προώθηση του έργου, αναπτύσσοντας επαφές με δυνητικούς επενδυτές στην Κύπρο και στο εξωτερικό και συμβάλλοντας στην προβολή του διεθνώς. Το επενδυτικό ενδιαφέρον για ένα έργο του οποίου η σημασία για τη χώρα μας είναι αυτονόητη παραμένει ζωντανό, χωρίς όμως να είναι ανεξάρτητο από τις ευρύτερες συνθήκες και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την υλοποίησή του.

Το Τεχνολογικό Πάρκο στο Πεντάκωμο αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για τη Λεμεσό και την κυπριακή οικονομία, με σημαντικές προοπτικές για την προσέλκυση επενδύσεων, την ανάπτυξη της καινοτομίας, τη δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου. Καθοριστικής σημασίας παραμένει η πολιτική βούληση και η έγκαιρη υλοποίηση από το κράτος των απαραίτητων αρχικών υποδομών και άλλων προϋποθέσεων, ώστε να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το επενδυτικό ενδιαφέρον και να δημιουργηθεί ένα έργο υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως καταδεικνύει και η εμπειρία αντίστοιχων τεχνολογικών πάρκων στο εξωτερικό.